Springplank voor 21ste eeuwse kant-en-klare-verbouwingen

Digitalisering in woningbouw in 1 kaart

Building Transition / Blogs  / Digitalisering in woningbouw in 1 kaart

Digitalisering in woningbouw in 1 kaart

Met de datakaart willen we alle aspecten van digitalisering/smart tech in woningbouw, in samenhang met elkaar, visualiseren. Vandaag de dag zijn dit allemaal losse gebieden, sommige ontwikkeld, andere nog niet. Kunnen we een doorkijkje naar de toekomst creëren hoe al deze aspecten tot een ultieme integratie kunnen komen?
We doorlopen de verschillende delen van de datakaart één voor één:

Master ontwerp (midden)

Op dit moment in de tijd wordt het masterontwerp zoals hier bedoeld het beste benaderd door het coördinatiemodel in BIM (building information modelling). BIM-data wordt vanuit uiteenlopende software door diverse bouwpartners geëxporteerd en veelal gecommuniceerd in IFC (Industry Foundation Classes: open bestandsformaat uit BIM met digitale gebouw-specificatie) conform een overeengekomen ILS (Informatie Levering-Specificatie met betrekking tot uitwisselformaat, basisbestandsstructuur en uniforme objectinformatie) op overeengekomen momenten in het ontwikkel- en productieproces.

In de toekomst kan dit masterontwerp uitgroeien tot een digitale ‘hub’ waarin allerlei data samensmelten tot een integraal geheel (design-opties, big data, artificial intelligence, actuele woningdata en klantkeuzes) dat diverse processen aanstuurt (productie, inkoop en logistiek, assemblage, vergunningaanvragen) op basis van betrouwbare, transparante informatie.
Daarvoor zijn er nog verschillende uitdagingen te overwinnen: snel berekende en aantrekkelijke visualisaties van ontwerp-opties op basis van ingevoerde uitgangspunten en data, correcte/eenduidige communicatie vanuit verschillende bestanden (open standaard), connectie tussen klantportal (woningconfigurator) en BIM, vanuit BIM calculeren en plannen, en volledige productie vanuit BIM.


Big data en simulatiemodellen
(linksmidden)

We ‘produceren’ de komende jaren ‘zomaar’ veel big data over de woningvoorraad en over de woningwerking middels 3D scans, BIM-modellen van nieuwbouwwoningen en sensoring in woningen. Dit heeft een enorme potentie. Want, tel b.v. big data op bij machine learning, en we weten in simulatiemodellen welke variabelen welke invloed hebben op woningprestaties zoals schone lucht, energiegebruik, bewonerstevredenheid etc.  Zo kunnen we systematisch kennis ontwikkelen over het integraal functioneren van woningen, en kunnen daarmee de prestaties en woonbeleving van de hele woning veel beter ontwerpen.
Met name dit gebied van de datakaart zou heel goed gebaat zijn bij strategische sturing van informatie. Daarbij komt dat het verkrijgen van deze data zich bevindt op het snijvlak van door consumenten gewenste productverbetering en hun privacy, wat vraagt om serieuze strategische keuzes.


Woningopname en klantkeuzes
(rechtsboven)

Een woningontwerp wordt definitief door twee variabelen: actuele afwijkingen bij bestaande woningen (data van woningopname bij renovatie) en klantkeuzes.
Voor wat betreft bestaande woningen, de eerste partijen doen nu enige tijd ervaring op met 3D scanning voor woningopname. Hier spelen nog een paar uitdagingen: verificatie van data (welk proces is gevolgd?), gevalideerde data (gaat het om de juiste data?) en intelligente data (b.v. wat is binnenmaat, wat is buitenmaat, wat is een raam?).
Op het vlak van klantkeuzes is al meer ervaring opgedaan met woningconfiguratoren. Hier ligt de uitdaging op vlak van visualisatie (kan de visualisatie van de woningkeuzes zo realistisch mogelijk worden) en van de connectie tussen deze data en diverse BIM software.
Een toekomstige ontwikkeling die veel invloed zal hebben op de klantkeuzes is virtual of augmented reality (nu is een kwalitatief goede visualisatie nog een ontwikkelpunt, mede door de benodigde rekenkracht). Klanten (professionals of niet) kunnen zich een realisatie meestal niet goed voorstellen op een 2D-tekening. Een 3D-wereld maakt de klant een opdrachtgever met betere kennis van zaken en geeft de mogelijkheid tot transparante interactie en leidt zo tot waardevolle beslisinformatie.


Geïndustrialiseerde productie en logistiek
(rechtsmidden)

Dat een masterontwerp geïndustrialiseerde productie en logistiek aanstuurt lijkt wellicht nog ver weg, maar is al dichterbij dan gedacht. In Amsterdam rollen volgens exacte planning  nieuwbouw betoncasco’s per dag uit de fabriek, rechtstreeks vanuit BIM, voorzien van een QR-code met productiegegevens. Dat is meer dan de meeste bouwbedrijven überhaupt aankunnen. In Delft stuurt een file direct de CNC-zaag aan voor houten woningmodules. In Almere is het eerste WIKI-house gebouwd op basis van een open source bestand. De grootste belemmering hier is niet zozeer de techniek, maar de huidige werkwijze in de bouw, omdat de efficiency van het huidige proces, de integraliteit van de aanpak en de projectbenadering van de bouw gechallenged wordt.


Assemblage met robots en on-site productie
(rechtsonder)

Iedereen met innovatie-interesse in de woningbouw heeft al eens gekeken naar de 3D beton-printers, en naar een metsel-robot (of meer algemene robots). Het behoeft weinig toelichting dat deze hoek van de data-kaart nog in de kinderschoenen staat, maar de eerste stappen zijn gezet. In China is een bedrijf dat hele woningen 3D print. In Brabant en Rotterdam zijn diverse eerste ervaringen opgedaan met beton- en metaalprinten. In Friesland worden prefabgevels door robots geassembleerd. Er komt een shift waarin robotisering en nieuwe productiemethoden die meer flexibiliteit en efficiency kunnen bieden een grotere rol gaan spelen.


Woningdata
(linksonder)

Als de woning(renovatie) is opgeleverd, blijkt een huis in toenemende mate een data-drager. Verschillende energie- en domoticagerelateerde initiatieven leiden tot meer en meer sensoring in ons huis en stellen ons als bewoner met gebruik van Internet of Things in staat onze woning te managen. In deze hoek van de data-kaart is al een veelheid aan spelers actief met sensoring, ontsluiting van data en management van de woningvoorraad, en deze ontwikkelingen gaan snel. Enkele mogelijkheden die nog onderontwikkeld zijn, zijn: gebruik van data voor verbetering van woning/renovatieconcepten (productverbetering), vastgoedbeheer met gebruik van block chain, onderhoudsmanagement met gebruik van woningdata en verkoop van data door de woningeigenaar als alternatief betaalmiddel.

 

Productontwikkeling to delight customers (links boven)

Na alle bovenstaande toelichting lijkt het wellicht dat dit woning(ver)bouw alleen nog maar het werk wordt van artificial intelligence en robots. Echter, het beginpunt van alle datastromen op deze kaart bestaat en blijft altijd bestaan uit: het ontwikkelen van iets waar klanten aangenaam door worden verrast. Wat is het product dat wonen en leven van mensen optimaal prettig maakt? Dat is een vraag die om creatieve en empathische geesten vraagt, en dat is een typisch menselijke touch.
Overigens, de directe bijdrage van digitalisering aan delighten van klanten is dat het product woning(verbouwing) meer integraal, beter en betaalbaarder wordt. Daarnaast zal de integratie van verdergaande domotica de woon/leefbeleving veranderen.

 

In Q1 van 2018 verschijnt een White Paper over digitalisering in woningbouw, waar deze blog onderdeel van uitmaakt. 

Sorry, the comment form is closed at this time.